Seyahatte Sağlığınızı Korumak İçin Yapılması Gerekenler

Sağlık nedir?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), sağlığı hastalık veya hastalığının olmaması değil, fiziksel, ruhsal ve sosyal açıdan tam bir iyilik halinde olmak şeklinde tanımlar. Yaşadığımız çağa göre ise; duygusal, ruhsal, zihinsel (entellektüel), toplumsal, mesleki ve fiziksel olarak sağlıklı olma hali ile açıklayabiliriz.

Seyahatte sağlık neden önemlidir?

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yurt dışına yapılan seyahat sayısı her geçen gün artarak devam etmektedir. 2014 yılında dünyada uluslararası seyahat eden insan sayısı 1 milyara ulaşmışken, Türkiye’de bu sayı 9 milyona ulaşmıştır. Afrika’dan Asya-pasifik bölgesine, Latin Amerika’dan Okyanusya’ya kadar geniş bir coğrafyada birçok kişi ticari, sosyal, diplomatik, kültürel ilişkiler sebebiyle bu bölgelere seyahat etmektedir. İnsanlar bu seyahatler esnasında bu coğrafyalarda görülen sarı humma, sıtma, tifo gibi bulaşıcı hastalık riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu nedenle seyahat sağlığı hizmetinin önemi giderek artmaktadır.

Seyahat öncesinde neler yapılmalıdır?

  • İlk olarak seyahate hazırlanırken, hekiminizden ideal olarak 4-8 hafta önce seyahat öncesi sağlık danışmanlığı almalısınız. Danışmanlık muayeneniz, gideceğiniz bölge için gerekli olabilecek aşı durumunuz, sıtma için koruyucu ilaç gerekliliği, seyahat ishali ve karşılaşabilecek diğer hastalık ve riskler açısından bilgi almanızı içermelidir. Kronik hastalığı olanlar ise sürekli kullandığı ilaçları ve tedavilerini sürekli gittiği hekimine düzenletmelidir.
  • Yolcular sağlık çantası hazırlamalı ve her an yanında taşımalıdır. Bu çantada sık rastlanan hafif hastalıklar için temel ilaçlar, ilk yardım malzemeleri ve yolcunun ihtiyaç duyabileceği gereçler olmalıdır. Kullanılan ilaçların reçeteleri ve raporları da kişinin yanında bulunmalıdır. Özellikle bazı ülkeler sadece doktor tarafından değil resmi kuruluş tarafından imzalı belge istemektedir. Sürekli alınan ilaçlar valiz kaybolma riskinde dolayı el çantasında taşınmalıdır ve seyahat süresi göz önüne alınarak yeterli  miktarda yanına almalıdır.

  • Kişisel bakım malzemeleri de gidilecek yerde temin edilememe durumuna karşı yolcuların yanına alması gereken ihtiyaçlarıdır. Göz bakımı (kontakt lens kullananlar), cilt bakımı, diş bakımı ve kişisel hijyen malzemeleri gibi.
  • Seyahate çıkmadan önce gidilecek bölgenin koşullarını öğrenip alınması gereken tedbirler açısından bilgi edinmek gereklidir.
  • Gerekli sağlık kontrollerini yaptırın, diş kontrolü, gözlük kullananlar göz muayenesi, gebelik, şeker hastalığı gibi kronik hastalıklar için muayene olunmalıdır ve tedaviler hekiminizce düzenlenmelidir.
  • Gitmeden önce kan grubunuzu öğrenin ve kan grubu kartınızı üzerinizde taşıyın.
  • Kapsamlı bir yurt dışı sağlık sigortası yaptırın.

Seyahatte dikkat edilmesi gerekenler nelerdir?

  • Seyahat sırasında sık sık ellerinizi su ve sabunla yıkayın.
  • Seyahatinizde musluk suyunu kullanırken gidilen bölgede sağlık ve hijyen şartları kötü ise kutulanmış veya şişelenmiş içecek veya kaynatılmış su ile hazırlanmış içecek tüketmeye özen gösterin. Musluk suyu kullanmak zorunda kalırsanız suyu muhakkak kaynatın, filtre edin ve iyot tableti kullanmaya özen gösteriniz.
  • Çiğ ve pişmemiş yiyecekler bulaşık olma riski taşır. Pişirilmiş ve hala sıcak olan yiyecekleri ve kendinizin soyduğu kabuklu yiyecekleri tüketmeye çalışın.
  • Sokakta satılan yiyeceklerin ve içeceklerin tüketiminden sakının.
  • Sağlık kurumuna başvurmanız durumunda sizin için kullanılan iğnelerin ve aletlerin tek kullanımlık veya steril olmasına dikkat edin.
  • Tatlı sularda (havuz) yüzmekten kaçının. Tuzlu sular her zaman daha güvenlidir.
  • Kedi, köpek, maymun gibi hayvanlardan uzak durmaya çalışın, ısırılma durumunda muhakkak sağlık kuruluşuna başvurun.
  • Acil tıbbi girişim gereken hastalığınız ile ilgili bileklik veya kart taşıyın özellikle alerji gibi durumlar için.
  • Güneş gözlüğü ve losyonu muhakkak taşıyın ve kullanın.

Seyahatte çevresel risk faktörleri nelerdir, ne önlem almak gerekir?

Yolcular seyahatleri sırasında çevresel faktörlerden yükseklik, su, nemlilik, bilinmeyen hayvan ve böcek türleri gibi etkenlerle karşılaşırlar. Çevredeki ani değişikliklerin olumsuz etkilerini azaltmak için basit önlemler yeterlidir. Yolcular çoğunlukla kaza ve şiddet olaylarında zarar görürler. Seyahatte en sık ölüm sebebi kaza ve şiddettir. Yolcular tehlikenin farkına varıp gerekli tedbirleri almalıdır.

Dikkat edilmesi gerekenler ise:

  • Uluslararası ehliyetinizi yanınızda bulundurun.
  • Araba kiralamadan önce arabanın fren, yağ, benzin durumunu kontrol edin, gittiğiniz ülkenin trafik kurallarını öğrenin, hız sınırlarına dikkat edin, alkollü araç kullanmayın ve muhakkak emniyet kemeri takın.
  • Gece ve gündüz fark etmeksizin hırsızlara dikkat edin, mücevher gibi değerli eşyalarınızı görünen yerlerde tutmayın ve üzerinizde fazla nakit para taşımayın. İzole edilmiş kumsalları, kalabalık tren, otobüs ve dolmuşları kullanmayın.
  • Güneş ışınlarının en yoğun olduğu saatlerde güneş ışınlarına maruz kalmaktan kaçının, çocuklarınıza bu konuda özen gösterin. Vücutlarınızın açık kalan yerlerine 15 ve daha fazla faktörlü güneş kremi uygulayın ve sık sık sürün.

  • Fazla yüksekte atmosfer basıncı düşüktür ve oksijensiz kalmaya sebep olabilir, bu nedenle yüksek rakıma tırmanmayı planlayan kişileri çok hızla tırmanmaması ve bu yükseltilere kademeli olarak çıkmasında fayda vardır. Yükseğe çıktıktan sonrada ağır yemekler ve alkol almaktan kaçınmak gerekir. Yüksek rakıma hızlı çıkılacaksa koruyucu ilaç (asetazolamid vs.) alınmalıdır.
  • Yüksek ısı ve nem güneş çarpması, su ve elektrolit kaybına ve halsizliğe yol açabilir. Bu nedenle yüksek ısı ve nemli bölgelere gidenler için tuzlu yiyecekler tüketmesi, yeterli sıvı alımı, pamuklu giysiler tercih edilerek terle su kaybının azaltılması önemlidir. Mantar enfeksiyonlarından kaçınmak için de her gün duş alma ve hassas bölgeler talk pudra sürülmesi faydalıdır.
  • Soğuk suda boğulma önemli ölüm sebeplerindendir. Bu durumdan korunmak için başı su yüzeyinde tutan can yelekleri giymek ve vücut ısısını koruyan giyecekler giyilmelidir.
  • Kuduzun görüldüğü bölgelerde evcil, kafeste ve vahşi hayvanlarla temastan kaçının. Bir hayvan tarafından ısırıldığınızda yara bölgesini su ve sabunla hızla yıkayın ve sağlık yardımı alın.
  • Zehirli yılan, örümcek, akrep olan bölgelerde yalın ayakla ve terlikle yürümeyin, bot, kapalı ayakkabı ve pantolon tercih edin.
  • Böcek kovucular, insan-vektör temasını önlemek için açık cilde uygulanan maddelerdir ve böcekleri öldürmez cilde temasını önler. Kullanırken, göz, dudaklar ve yüze sürülmemelidir. Etkisi 15 dakikada başlar ve 10 saate kadar devam eder. Gün içerisinde tekrar sürmek gerekebilir. Ürünler kullanıcı talimatına uygun kullanılmalıdır. Özellikle çocuklarda önerilen dozun üstüne çıkılmamalıdır. Kıyafet üzerine sürülen maddeler daha uzun etkili olabilmektedir.

Ülkemizde seyahat sağlığı bilgisi nasıl edinilir?

Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından seyahat sağlığı hizmetleri Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. Seyahatlerinizden keyif alabilmek için sağlığınıza her daim dikkat etmenizi öneriyoruz. Seyahat öncesi Sağlık Bakanlığı danışma hattı 444 77 34 ile gideceğiniz bölgeye göre dikkat edilmesi gerekenleri öğrenebilirsiniz. Ayrıca yine Sağlık Bakanlığı resmi sitesinde seyahat sağlığı ile ilgili ayrıntılı bilgilere ulaşmanız mümkündür.

Sağlıklı seyahatler dileriz.

 Uzm. Dr. Hatice Metin

Seyahatte Sağlığınızı Korumak İçin Yapılması Gerekenler” konusunda Bir Fikir

Bir Cevap Yazın